Vụ án liên quan đến P-Lab không chỉ khiến người sở hữu kim cương tự nhiên hoang mang. Tại thị trường kim cương nuôi cấy hay còn được gọi là kim cương nhân tạo, nơi hoạt động mua bán phần lớn diễn ra trên mạng xã hội, người mua cũng bắt đầu soi kỹ từng dòng chứng thư, mã khắc trên viên đá.

Nỗi lo của người tiêu dùng đang xuất hiện ngày một nhiều trên thị trường đá quý. Ảnh hưởng của biến cố tại P-Lab không dừng lại ở kim cương tự nhiên, đối tượng trực tiếp của những tranh cãi vừa qua, mà nhanh chóng lan sang kim cương nuôi cấy (lab-grown diamond) hay còn gọi là kim cương nhân tạo

Giấy tờ là không đủ để bảo đảm niềm tin cho thị trường kim cương

Ngày 2/7/2026, cơ quan điều tra công bố việc khởi tố ông Đặng Ngọc Thảo, nguyên Giám đốc P-Lab, trong quá trình điều tra đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia. Theo thông tin được công bố ban đầu, các đối tượng bị cáo buộc mua những viên kim cương có thông số không tương ứng với chứng thư GIA, mài bỏ mã số cũ, khắc mã mới và cấp chứng thư P-Lab để đưa ra thị trường. Vụ án sau đó tiếp tục được mở rộng tới đại diện một số cửa hàng kinh doanh kim cương và một nhân viên kiểm định.

Với kim cương, giá trị không chỉ nằm trong viên đá. Phần lớn người mua không đủ kiến thức và thiết bị để tự xác định nguồn gốc, độ tinh khiết, màu sắc hay các biện pháp xử lý đã được áp dụng. Khách hàng mua đồng thời ba thứ: viên đá, tờ chứng thư và uy tín của người bán. Bởi vậy, khi một mắt xích trong hệ thống giám định bị đặt nghi vấn, cú sốc sẽ đánh thẳng vào niềm tin đối với toàn bộ phương thức giao dịch lâu nay.

PGS.TS Nguyễn Ngọc Khôi, giảng viên cao cấp và Trưởng Ban Kỹ thuật TC174 về đồ trang sức, cho rằng vấn đề không còn nằm ở một vài doanh nghiệp riêng lẻ mà liên quan đến cấu trúc của cả thị trường đá quý Việt Nam. Người tiêu dùng gần như chỉ có thể dựa vào chứng thư kiểm định và danh tiếng của doanh nghiệp, trong khi hoạt động của các phòng kiểm định chưa được một cơ quan thống nhất cấp phép và giám sát.

Kim cương nuôi cấy rơi vào một tình thế đặc biệt. Đây không phải kim cương giả. Loại đá này được tạo ra bằng công nghệ trong phòng thí nghiệm nhưng có cấu trúc vật lý, hóa học và quang học của kim cương. Tuy nhiên, để phân biệt với kim cương khai thác tự nhiên, viên đá vẫn cần được xác định bằng thiết bị chuyên dụng và ghi rõ nguồn gốc nuôi cấy trên chứng thư.

GIA cho biết các viên kim cương nuôi cấy được tổ chức này giám định sẽ được khắc cụm từ "Laboratory-Grown" cùng mã báo cáo trên phần gờ. IGI cũng xác định rõ sản phẩm là kim cương tự nhiên, kim cương nuôi cấy hay vật liệu mô phỏng trong báo cáo của mình. Nhưng vụ P-Lab đã đặt ra câu hỏi mới: chứng thư có thể tra cứu là chưa đủ, người mua còn phải chắc chắn viên đá trước mặt thực sự trùng khớp với chứng thư đó.

Trước khi thị trường bước vào cuộc khủng hoảng niềm tin, ông Nguyễn Công Minh, CEO Labdiamond Việt Nam, từng xuất hiện như một trong những người thúc đẩy kim cương nuôi cấy tiếp cận người tiêu dùng Việt Nam.

Từ một căn phòng nhỏ, ông dành nhiều tháng livestream, tư vấn và giải thích câu hỏi mà những người bán kim cương nuôi cấy thường xuyên phải đối mặt: "Đó có phải kim cương thật hay không?". Doanh nghiệp của ông lựa chọn xây dựng thông điệp dựa trên giá dễ tiếp cận, chứng thư quốc tế và sự minh bạch về nguồn gốc.

Vụ việc tại P-Lab đang đặt chính lời hứa ấy trước một phép thử.

Kim cương nuôi cấy có thể dễ tiếp cận hơn kim cương tự nhiên, nhưng nó vẫn là sản phẩm mà người mua khó tự kiểm tra. Chứng thư IGI hoặc GIA, mã khắc laser, hóa đơn ghi rõ loại đá và chính sách hậu mãi vì thế không còn là những chi tiết phụ. Chúng đang trở thành điều kiện tối thiểu để một giao dịch có thể diễn ra.

Thị trường kim cương nuôi cấy cũng bị ảnh hưởng sau biến cố tại PNJ. Ảnh: WJE

Chưa có hệ thống định giá và thanh khoản thống nhất

Trên các hội nhóm công khai về kim cương, thay vì chỉ hỏi về màu nước, độ sạch hay kích thước viên đá, người mua ngày càng quan tâm tới uy tín người bán và khả năng thu đổi. Có người hỏi nơi bán kim cương nhân tạo tại TP.HCM phải vừa "uy tín" vừa "hỗ trợ thu lại lỗ ít". Một thành viên khác xin cộng đồng kiểm tra danh tính người bán trước khi giao dịch. Trong một bài đăng khác, câu hỏi được đặt ra trực tiếp hơn: mua kim cương bán lại có lỗ không, kim cương nhân tạo khác kim cương tự nhiên như thế nào và cần chú ý điều gì khi mua.

Sự xuất hiện của những nhóm mang tên "Hội Thanh lý Kim cương Nuôi cấy IGI GIA Việt Nam" cũng cho thấy thị trường thứ cấp đã hình thành. Tuy nhiên, việc phải tìm người mua qua các nhóm cộng đồng đồng thời phản ánh một điểm yếu: kim cương nuôi cấy chưa có hệ thống định giá và thanh khoản thống nhất.

Anh Cung Hậu, một người buôn bán trang sức tại TP.HCM cho biết hiện có những sản phẩm kim cương nuôi cấy kích thước khoảng 7 ly được chào giá khoảng 9 triệu đồng, thấp hơn nhiều so với kim cương tự nhiên cùng kích thước. Tuy nhiên, cũng theo người này, kim cương nuôi cấy thường không có tính thanh khoản nếu muốn bán lại, do đó người mua cần thận trọng khi tham gia thị trường này.

Cũng theo anh Hậu, khoảng cách giá lớn có thể giúp kim cương nuôi cấy tiếp tục thu hút những người mua nhẫn cưới, nhẫn cầu hôn hoặc trang sức để sử dụng. Nhưng chính mức giá giảm nhanh cũng khiến sản phẩm này khó được coi là tài sản đầu tư.

Theo dữ liệu được Financial Times dẫn lại, giá bán lẻ trung bình của một viên kim cương nuôi cấy tròn một carat đã giảm khoảng 79%, từ đầu năm 2020 đến tháng 5/2026, xuống còn khoảng 768 USD. Trong cùng giai đoạn, viên kim cương tự nhiên tương đương giảm khoảng 24%.

Như vậy, ngay cả khi không xảy ra vụ P-Lab, người sở hữu kim cương nuôi cấy vẫn phải đối mặt với rủi ro mất giá do công nghệ sản xuất ngày càng rẻ và nguồn cung liên tục tăng. Cú sốc tại P-Lab không tạo ra xu hướng này. Nhưng nó khiến người mua nhìn thấy rõ hơn một thực tế: giá trị bán lại của viên đá không chỉ phụ thuộc vào chất lượng, mà còn phụ thuộc vào việc có người nào sẵn sàng công nhận chứng thư và đứng ra mua lại hay không.

Bà Nguyễn Thị Thu Hương, chuyên gia tư vấn quản lý gia sản và cố vấn cấp cao FIDT, nhận định thị trường kim cương Việt Nam tồn tại mức độ bất đối xứng thông tin rất lớn. Người bán nắm thông tin về nguồn gốc, chất lượng, định giá và chính sách mua lại, trong khi người mua chủ yếu tiếp nhận những gì doanh nghiệp cung cấp.

Theo bà Hương, ngay cả việc mua tại thương hiệu lớn và có chứng thư cũng không có nghĩa mọi rủi ro đã được loại bỏ. Khi niềm tin suy giảm và nhiều khách hàng cùng muốn bán, doanh nghiệp có thể chịu áp lực thanh khoản. Khi đó, quyền lợi người mua phụ thuộc vào năng lực tài chính và khả năng thực hiện cam kết thu đổi của người bán.

Nhận định này đặc biệt đáng chú ý đối với kim cương nuôi cấy. Nhiều thương hiệu quảng bá chính sách thu đổi như một phần của sản phẩm. Nhưng nếu không có một thị trường độc lập bên ngoài hệ thống cửa hàng, "giá trị bán lại" thực chất vẫn là lời hứa của chính doanh nghiệp đã bán viên đá.

Theo Vietnamfinance

Herbalife Việt Nam, với mục tiêu trở thành công ty, cộng đồng và nền tảng hàng đầu về sức khỏe và thể chất, là nhà tài trợ Kim cương của giải VnExpress Đà Nẵng International Marathon Herbalife Cup 2026. Diễn ra từ ngày 17 đến ngày 19 tháng 7 năm 2026 tại thành phố Đà Nẵng và thu hút hơn 13.000 vận động viên tham gia, sự kiện này là một phần quan trọng trong chương trình hợp tác dài hạn giữa Herbalife Việt Nam và VnExpress bắt đầu từ năm 2022 – nhằm khuyến khích cộng đồng thực hành lối sống năng động, lành mạnh trên khắp các tỉnh thành tại Việt Nam. Đặc biệt, đây là giải marathon thứ 17 trong chuỗi các giải chạy thuộc hệ thống VnExpress Marathon mà Herbalife Việt Nam tự hào đồng hành từ năm 2022.

"Việc trở thành Nhà tài trợ Kim cương của VnExpress Đà Nẵng International Marathon Herbalife Cup 2026 lần đầu tiên được tổ chức tại Đà Nẵng đánh dấu thêm một cột mốc ý nghĩa trong chương trình hợp tác lâu dài giữa chúng tôi và VnExpress nhằm góp phần nuôi dưỡng sức khỏe và hạnh phúc của con người và cộng đồng tại Việt Nam," ông Vũ Văn Thắng, Tổng Giám đốc Herbalife Việt Nam và Campuchia, cho biết. "Chúng tôi tin rằng với việc đồng hành cùng các giải chạy giúp gắn kết cộng đồng yêu chạy bộ cũng như mang lại trải nghiệm mới mẻ cho những người mới bắt đầu, chúng tôi có thể góp phần truyền cảm hứng để thêm nhiều người bắt đầu chạy bộ như một thói quen hàng ngày để sống khỏe mạnh hơn."

Trong khuôn khổ sự kiện, Herbalife Việt Nam đã kiến tạo một không gian trải nghiệm đầy sôi động tại khu vực expo của giải chạy. Được thiết kế như một điểm đến để chia sẻ kiến ​​thức dinh dưỡng và tương tác đầy năng lượng, khu trải nghiệm này đã thu hút hàng nghìn vận động viên và khách tham quan – bao gồm nhiều Thành Viên Độc Lập của Herbalife Việt Nam – cùng tham gia các trò chơi thú vị, trải nghiệm sản phẩm và nhận những phần quà hấp dẫn. Một trong những điểm nhấn đặc biệt tại gian hàng là chuỗi hoạt động giao lưu độc quyền với các biểu tượng thể thao và đại sứ thương hiệu quốc gia của Việt Nam. Người tham gia có cơ hội chụp ảnh và trò chuyện cùng Nguyễn Thùy Linh – tay vợt cầu lông nữ số 1 Việt Nam, Lê Văn Công – nhà vô địch cử tạ Paralympic đẳng cấp thế giới, Châu Tuyết Vân – vận động viên 10 lần liên tiếp vô địch thế giới môn Taekwondo, cùng các Hoa hậu, Á hậu đăng quang tại cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2024.

Giải chạy đã thu hút hơn 13.000 vận động viên tham gia ở các cự ly ngắn, trung bình và dài, bao gồm 5km, 10km, 21km và 42km. Cung đường chạy mang đến cho người tham gia những trải nghiệm khó quên khi đi qua các cây cầu mang tính biểu tượng của Đà Nẵng và những tuyến đường ven biển tuyệt đẹp. Các vận động viên xuất sắc đạt các thứ hạng cao nhất ở các cự ly đã được trao thưởng những sản phẩm dinh dưỡng dựa trên nền tảng khoa học của Herbalife, bao gồm:

· Thực Phẩm Bổ Sung: Herbalife 24 Rebuild Strength – Hương Sô Cô La

· Thực Phẩm Dùng Cho Chế Độ Ăn Đặc Biệt: Hỗn Hợp Dinh Dưỡng Thể Thao Công Thức 1 - Hương Vani Nguyên Kem

· Thực Phẩm Bảo Vệ Sức Khỏe: Trà N-R-G

Herbalife là đối tác chính thức của chuỗi giải chạy VnExpress Marathon từ năm 2022, tài trợ cho các sự kiện thu hút hàng chục nghìn người tham gia mỗi năm. VnExpress Đà Nẵng International Marathon Herbalife Cup 2026 là sự kiện thứ hai trong chuỗi các giải chạy của hệ thống VnExpress mà Herbalife Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành trong năm 2026.

Herbalife (có cổ phiếu được niêm yết trên Sàn Giao dịch Chứng khoán New York), với mục tiêu trở thành công ty, cộng đồng và nền tảng hàng đầu toàn cầu về sức khỏe và thể chất đã và đang thay đổi cuộc sống của nhiều người với các sản phẩm dinh dưỡng tuyệt vời và cơ hội kinh doanh cho các Thành Viên Độc Lập của Công ty kể từ năm 1980.

Công ty cung cấp các sản phẩm dinh dưỡng chất lượng cao, dựa trên nền tảng khoa học vững chắc cho người tiêu dùng tại hơn 90 thị trường thông qua các Thành Viên kinh doanh, cùng với chương trình tiếp thị 1 kèm 1, và một cộng đồng hỗ trợ truyền cảm hứng mạnh mẽ cho khách hàng về lối sống ngày càng năng động và lành mạnh hơn để sống cuộc sống tốt nhất của mình.

Hướng dẫn mua sản phẩm của Herbalife

Sản phẩm của Herbalife chỉ được phân phối độc quyền thông qua những Thành Viên Độc Lập của Công ty. Để tìm hiểu thêm về các sản phẩm của Herbalife, xin vui lòng liên hệ:

Hotline: +84-28-38279191

Email: dichvuthanhvien@herbalife.com

Website: https://www.herbalife.com/vi-vn/footer/contact-us

Phương Đài 

Tam thất chứa nhiều hoạt chất có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp và nếu lạm dụng nó có thể tiềm ẩn những rủi ro không mong muốn.

Những lợi ích khi dùng tam thất

Chứa nhiều hoạt chất sinh học có giá trị

Tam thất (Panax notoginseng), thuộc họ nhân sâm, được đánh giá cao nhờ hàm lượng các hoạt chất tự nhiên phong phú. Trong đó, nổi bật nhất là nhóm saponin và flavonoid - hai thành phần góp phần tạo nên phần lớn giá trị dược liệu của tam thất.

Saponin được xem là hoạt chất chủ đạo, có vai trò hỗ trợ điều hòa tuần hoàn máu, góp phần bảo vệ thành mạch, chống viêm, chống oxy hóa và tăng cường chức năng miễn dịch. Bên cạnh đó, nhóm chất này còn có tác dụng làm giảm kết tập tiểu cầu ở mức điều hòa, từ đó hỗ trợ lưu thông máu hiệu quả hơn.

Không kém phần quan trọng là flavonoid - nhóm hợp chất có khả năng chống oxy hóa mạnh. Flavonoid giúp trung hòa các gốc tự do, giảm tổn thương tế bào do stress oxy hóa gây ra, đồng thời góp phần làm chậm quá trình lão hóa và hỗ trợ bảo vệ hệ tim mạch.

Nhờ sự kết hợp của các hoạt chất này, tam thất được sử dụng phổ biến để hỗ trợ bổ máu, hoạt huyết, nâng cao sức đề kháng và chăm sóc sức khỏe tổng thể.

Được nghiên cứu về khả năng hỗ trợ phòng ngừa u bướu

Ngoài những công dụng quen thuộc, tam thất còn được nhiều nghiên cứu quan tâm nhờ khả năng điều hòa hệ miễn dịch, chống oxy hóa và hỗ trợ kiểm soát sự tăng sinh bất thường của tế bào.

Đây đều là những yếu tố có liên quan đến quá trình hình thành và phát triển của khối u. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa tam thất có thể điều trị hoặc làm biến mất các khối u.

Hiện nay, các bằng chứng khoa học chủ yếu cho thấy tam thất có thể đóng vai trò hỗ trợ trong việc chăm sóc sức khỏe, chứ không phải là thuốc điều trị ung thư hay có thể thay thế các phương pháp điều trị chuyên khoa như phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị.Tam thất chứa nhiều hoạt chất có lợi cho sức khỏe

Có thể dùng theo nhiều cách nhưng không nên lạm dụng

Tam thất có thể được sử dụng dưới nhiều hình thức khác nhau như nghiền thành bột, sắc lấy nước uống, hầm cùng thực phẩm hoặc ngâm với mật ong.

Liều dùng thông thường của người trưởng thành thường dao động khoảng 3 - 6g mỗi ngày, tùy theo mục đích sử dụng và thể trạng.

Tuy nhiên, nhiều người cho rằng dùng càng nhiều tam thất càng tốt hoặc có thể giúp "đánh tan khối u". Đây là quan niệm chưa có cơ sở khoa học. Việc sử dụng liều cao trong thời gian dài không những không làm tăng hiệu quả mà còn có thể làm tăng nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn.

2 nhóm người cần đặc biệt thận trọng khi dùng tam thất

Dù là dược liệu có nhiều giá trị, tam thất vẫn không phù hợp với tất cả mọi người.

Phụ nữ mang thai là nhóm đầu tiên cần cân nhắc khi sử dụng. Do tam thất có tác động đến tuần hoàn máu, việc dùng trong thai kỳ chỉ nên thực hiện khi có chỉ định của nhân viên y tế.

Bên cạnh đó, người bị rối loạn đông máu hoặc đang sử dụng thuốc chống đông cũng cần đặc biệt lưu ý. Các hoạt chất trong tam thất có thể ảnh hưởng đến quá trình đông máu, làm tăng nguy cơ tương tác với thuốc hoặc gây những ảnh hưởng không mong muốn nếu sử dụng không đúng cách.

Ngoài ra, những người đang điều trị bệnh, đặc biệt là bệnh ung thư hoặc các bệnh lý mạn tính, cũng không nên tự ý bổ sung tam thất mà cần tham khảo ý kiến bác sĩ để tránh nguy cơ tương tác với phác đồ điều trị.

Theo Tiếp Thị Gia Đình

Khi quần áo bị dính vết ố vàng, bạn không cần phải thay mới hay sử dụng hóa chất mạnh. Hãy áp dụng cách xử lý đơn giản chỉ với vài nguyên liệu quen thuộc này.

Vì sao quàn áo trắng dễ bị ố vàng?

Nhiều người cho rằng cổ áo bị vàng đơn giản là do bụi bẩn, nhưng thực tế nguyên nhân phức tạp hơn.

Mồ hôi tiết ra trong quá trình vận động sẽ hòa lẫn với dầu tự nhiên trên da, bụi bẩn và tế bào chết, lâu ngày tạo thành những vết ố bám chặt vào sợi vải. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến quần áo trắng nhanh xuống màu.

Ngoài ra, các sản phẩm chăm sóc cá nhân như kem dưỡng da, nước hoa, chất khử mùi hay kem chống nắng cũng có thể phản ứng với mồ hôi, tạo nên các mảng ố vàng khó giặt sạch.

Bên cạnh đó, việc để quần áo bẩn quá lâu mới giặt, sử dụng quá nhiều bột giặt hoặc chọn chất tẩy không phù hợp với chất liệu vải cũng khiến tình trạng vết ố vàng xuất hiện nhanh hơn.

5 cách tẩy vết ố vàng trên quần áo nhanh chóng

Tẩy vết ố vàng bằng chanh và muối

Đây là một trong những mẹo dân gian được nhiều người áp dụng.

Chanh chứa axit tự nhiên giúp làm sạch các vết bẩn, trong khi muối có khả năng hỗ trợ làm sạch và khử khuẩn nhẹ.

Bạn chỉ cần trộn nước cốt chanh với một ít muối để tạo thành hỗn hợp sệt, thoa trực tiếp lên vùng quần áo bị vàng rồi để khoảng 30 phút trước khi giặt lại như bình thường.

Phương pháp này phù hợp với các vết ố mới và giúp quần áo sáng màu hơn mà không cần dùng hóa chất mạnh.

Baking soda giúp làm sạch và khử mùi

Baking soda từ lâu đã được xem là "trợ thủ" đa năng trong việc vệ sinh nhà cửa và chăm sóc quần áo.

Hãy trộn baking soda với một lượng nước vừa đủ để tạo thành hỗn hợp đặc, sau đó thoa lên phần bị ố.

 Chờ khoảng 30 phút rồi giặt sạch.

Không chỉ hỗ trợ làm mờ vết bẩn, baking soda còn giúp khử mùi mồ hôi bám trên quần áo  khá hiệu quả.Bạn có thể áp dụng cách xử lý đơn giản khi quần áo bị vết ố vàng

Giấm trắng

Giấm trắng có tính axit nhẹ nên thường được dùng như một chất tẩy rửa tự nhiên.

Bạn chỉ cần pha giấm trắng với nước theo tỷ lệ 1:1, ngâm phần bị ố hoặc cả chiếc quần áo trong khoảng 30 phút rồi giặt lại với xà phòng.

Cách làm này giúp loại bỏ cặn bẩn tích tụ trên sợi vải, đồng thời hỗ trợ giảm mùi hôi còn lưu lại trên quần áo.

Oxy già hỗ trợ làm trắng vết ố

Đối với những vết vàng rõ và khó làm sạch hơn, oxy già là một lựa chọn đáng cân nhắc.

Pha oxy già với nước theo tỷ lệ 1:1, đổ trực tiếp lên vùng bị ố và để yên khoảng 30 phút trước khi giặt sạch.

Oxy già có khả năng hỗ trợ làm trắng và khử trùng, tuy nhiên nên thử trước trên một vùng nhỏ của quần áo để tránh ảnh hưởng đến chất liệu hoặc màu sắc của vải.

Dùng sản phẩm tẩy chuyên dụng khi cần

Nếu các mẹo tự nhiên không mang lại hiệu quả như mong muốn, bạn có thể sử dụng các sản phẩm tẩy rửa chuyên dụng dành riêng cho quần áo trắng.

Điều quan trọng là đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, lựa chọn sản phẩm phù hợp với từng loại vải và không lạm dụng chất tẩy quá mạnh vì có thể làm sợi vải nhanh mục hoặc bạc màu.

Muốn quần áo luôn trắng, đừng bỏ qua những thói quen này

Làm sạch vết ố vàng chỉ là giải pháp tạm thời, còn để hạn chế tình trạng quần áo bị vàng trở lại, bạn nên thay đổi một số thói quen khi sử dụng chúng.

Hãy giặt quần áo trắng ngay sau khi mặc thay vì để nhiều ngày mới giặt, bởi mồ hôi và dầu trên da càng để lâu càng bám chặt vào sợi vải. Đồng thời, sử dụng lượng bột giặt vừa đủ và chọn loại phù hợp với chất liệu quần áo để tránh tồn dư chất tẩy.

Khi phơi, nên chọn nơi thoáng gió, tránh ánh nắng gắt chiếu trực tiếp trong thời gian dài vì điều này có thể khiến vải nhanh ngả màu. Ngoài ra, việc vệ sinh quần áo bằng cách chà nhẹ trước khi cho vào máy giặt cũng giúp ngăn vết bẩn tích tụ lâu ngày.

Theo Tiếp Thị Gia Đình

Theo thông tin từ Bệnh viện Bạch Mai, đơn vị vừa tiếp nhận một người bệnh 72 tuổi rơi vào tình trạng nguy kịch sau khi sử dụng thuốc mua trên mạng có chứa hoạt chất Phenylbutazone đã bị cấm tại Việt Nam.

Cụ thể, người bệnh 72 tuổi được chuyển đến Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng nguy kịch, hôn mê, suy đa cơ quan. Ngay khi nhập viện, các bác sĩ phải đặt ống nội khí quản, cho thở máy, sử dụng thuốc vận mạch, lọc máu và tiến hành hồi sức tích cực để duy trì tính mạng.

Theo người nhà, khoảng 10 ngày trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện đi ngoài phân đen và được điều trị tại cơ sở y tế tuyến dưới. Tuy nhiên, tình trạng bệnh nhanh chóng diễn biến nặng với sốt cao liên tục 38,39°C, nước tiểu đỏ thẫm, mệt nhiều.

Khi chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai, người bệnh có biểu hiện thở nhanh, tụt huyết áp, suy thận cấp, rối loạn ý thức và nhanh chóng rơi vào sốc. Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân bị tan máu và thiếu máu cấp rất nặng, nồng độ hemoglobin chỉ còn 31 g/L, thấp hơn rất nhiều so với mức bình thường 120,155 g/L.

Thuốc người bệnh sử dụng có chứa chất cấm Phenylbutazone. Ảnh: Nguyên Hà

Trong quá trình khai thác bệnh sử, người nhà mang theo 5 lọ thuốc, gồm 2 lọ màu trắng và 3 lọ màu đỏ nhãn xanh, trên bao bì có chữ tiếng Trung Quốc. Đáng chú ý, lọ thuốc lớn nhất ghi rõ tên hoạt chất Phenylbutazone, một hoạt chất đã bị loại bỏ khỏi thuốc dùng cho người tại Việt Nam từ nhiều năm trước do nguy cơ gây nhiều phản ứng bất lợi nghiêm trọng.

Theo người bệnh, số thuốc này được mua qua mạng theo lời giới thiệu của bạn bè, không qua thăm khám hoặc kê đơn của bác sĩ. Người bệnh cũng có tiền sử đái tháo đường và hạ huyết áp nhưng điều trị không thường xuyên.

"Thuốc truyền miệng" có thể gây hậu quả nghiêm trọng

Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, đây là trường hợp điển hình của việc tự ý sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc theo lời truyền miệng.

Ông cho biết Phenylbutazone là thuốc chống viêm giảm đau không steroid từng được sử dụng trong điều trị gout cấp và viêm cột sống dính khớp. Tuy nhiên, hoạt chất này có thể gây nhiều biến chứng nghiêm trọng như tan máu, suy tủy, giảm bạch cầu hạt, xuất huyết tiêu hóa, tổn thương gan, suy thận cùng nhiều phản ứng dị ứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng.

Theo các bác sĩ, tình trạng đi ngoài phân đen của người bệnh có thể là dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa. Trong khi đó, nước tiểu đỏ sẫm không chỉ do chảy máu mà còn có thể là hậu quả của quá trình tan máu cấp, khi hồng cầu bị phá hủy hàng loạt, dẫn đến tổn thương thận và sốc.

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên nhấn mạnh, người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh mạn tính và phải sử dụng nhiều loại thuốc cùng lúc. Việc tự ý dùng thuốc không rõ nguồn gốc làm gia tăng nguy cơ tương tác thuốc và các biến chứng nặng.

Người bệnh phải thở máy, lọc máu với tình trạng tan máu cấp. Ảnh: Nguyên Hà

Tuyệt đối không mua thuốc chữa bệnh theo lời "rỉ tai"

Trung tâm Chống độc khuyến cáo người dân không mua thuốc chữa bệnh qua mạng xã hội hoặc theo lời mách bảo của người quen, đặc biệt là các sản phẩm không rõ nguồn gốc, không có số đăng ký lưu hành.

Khi có dấu hiệu bệnh, người dân cần đến các cơ sở y tế hoặc cơ sở khám chữa bệnh được cấp phép để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và chỉ định sử dụng thuốc đúng, an toàn, hiệu quả.

Người dân cũng cần cảnh giác với những lời quảng cáo như "thuốc gia truyền", "thuốc xách tay", "hết đau sau vài viên", "không tác dụng phụ", bởi đây đều là những thông tin dễ đánh vào tâm lý muốn khỏi bệnh nhanh của người bệnh.

Nếu xuất hiện các biểu hiện bất thường sau khi dùng thuốc, cần ngừng sử dụng ngay và đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu. Đồng thời nên mang theo vỏ hộp, viên thuốc, ảnh chụp sản phẩm hoặc thông tin nơi mua để hỗ trợ bác sĩ xác định nguyên nhân và xử trí kịp thời.

Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, thuốc không rõ nguồn gốc hoặc thuốc lưu hành trái phép có thể chứa hoạt chất bị cấm, bị pha trộn nhiều thành phần, sai hàm lượng hoặc không bảo đảm điều kiện sản xuất. Khi người bệnh tự ý sử dụng mà không có hướng dẫn chuyên môn, nguy cơ gặp tác dụng có hại hoặc ngộ độc rất lớn. Đáng lo ngại hơn, các biểu hiện do ngộ độc thuốc có thể bị nhầm lẫn với diễn biến của bệnh lý, khiến việc chẩn đoán, điều trị gặp nhiều khó khăn, làm bệnh kéo dài, nặng hơn, thậm chí dẫn đến tử vong.

Theo Bệnh viện Bạch Mai, tại Việt Nam, Cục Quản lý Dược đã ban hành văn bản từ ngày 14/5/2001 yêu cầu ngừng nhập khẩu nguyên liệu, thành phẩm chứa Phenylbutazone và ngừng sản xuất các thuốc chứa hoạt chất này. Tại Mỹ, Phenylbutazone không còn được phép sử dụng cho người do nguy cơ gây nhiều tác dụng có hại nghiêm trọng, đồng thời cũng bị cấm sử dụng trên động vật cung cấp thịt hoặc sữa cho con người. Nhiều quốc gia châu Âu cũng đã ngừng sử dụng hoạt chất này trong điều trị.

Theo Sở Hữu Trí Tuệ