Những năm gần đây, nhiều vụ việc liên quan đến thực phẩm không đảm bảo an toàn liên tiếp bị phát hiện tại nhiều địa phương, trong đó có Nghệ An. Thực tế này cho thấy thực phẩm bẩn vẫn âm thầm len lỏi vào bữa ăn hàng ngày, đặt ra yêu cầu người tiêu dùng phải trang bị kiến thức để nhận diện và lựa chọn thực phẩm an toàn.
Những cảnh báo từ thực tế thị trường
An toàn thực phẩm đang trở thành vấn đề đáng lo ngại khi nhiều vụ việc vi phạm bị phát hiện với quy mô ngày càng lớn.
Từ thực phẩm không rõ nguồn gốc, thực phẩm quá hạn sử dụng đến các sản phẩm bị xử lý bằng hóa chất để kéo dài thời gian bảo quản, tất cả đều có thể gây nguy hại nghiêm trọng cho sức khỏe người tiêu dùng.
Tại Nghệ An, thời gian qua, lực lượng chức năng đã liên tục phát hiện và xử lý nhiều vụ vi phạm liên quan đến thực phẩm bẩn.
Đáng chú ý, lực lượng quản lý thị trường tỉnh từng phát hiện và tiêu hủy gần 1 tấn thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc gồm thịt gà, giò chả được vận chuyển và kinh doanh tại một số cơ sở trên địa bàn TP Vinh cũ.
Số hàng này không có hóa đơn chứng từ, không đảm bảo điều kiện an toàn thực phẩm nên buộc phải tiêu hủy.
Trước đó, cơ quan chức năng cũng triệt phá một cơ sở sản xuất giá đỗ sử dụng hóa chất kích thích tăng trưởng với sản lượng lớn cung cấp ra thị trường.
Theo kết quả điều tra ban đầu, sản phẩm được tiêu thụ tại nhiều chợ dân sinh và quán ăn trên địa bàn, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe người tiêu dùng.
Không chỉ ở khâu sản xuất, nguy cơ mất an toàn thực phẩm còn xuất hiện tại các cơ sở kinh doanh ăn uống. Một số vụ nghi ngộ độc thực phẩm tại các cửa hàng bán đồ ăn nhanh hoặc quán ăn vỉa hè đã khiến nhiều người phải nhập viện với các triệu chứng đau bụng, nôn ói và rối loạn tiêu hóa.
Vào ngày 13/5/2025, Đội QLTT số 3 phối hợp với lực lượng chức năng kiểm tra đột xuất Công ty TNHH Xuất, nhập khẩu thực phẩm sạch NK tại phường Vinh Hưng, tỉnh Nghệ An (xã Hưng Đông, TP Vinh cũ) phát hiện công ty đang kinh doanh 350 kg chân gà và 125 kg đuôi lợn đông lạnh không rõ nguồn gốc, không có hóa đơn chứng từ hợp lệ...
Cụ thể, vào ngày 15/2/2026, Cục An toàn Thực phẩm ( Bộ Y tế ) thông báo đã nhận được thông tin về một số người nghi bị ngộ độc thực phẩm tại xã Tân Phú, tỉnh Nghệ An, sau khi ăn bánh mì mua từ một người bán bánh mì địa phương. Nhiều người có các triệu chứng như đau bụng và nôn mửa, đã được đưa đến bệnh viện để điều trị kịp thời.
Trước tình hình này, Cục An toàn Thực phẩm đề nghị Sở Y tế tỉnh Nghệ An khẩn trương chỉ đạo các bệnh viện đang điều trị bệnh nhân tập trung nguồn lực vào việc tích cực điều trị các trường hợp ngộ độc thực phẩm để ngăn ngừa các hậu quả xấu đến sức khỏe và tính mạng. Nếu cần thiết, cần phối hợp hội chẩn liên bệnh viện với các bệnh viện tuyến trên để được hỗ trợ kịp thời.
Theo thống kê của ngành y tế, trong 11 tháng năm 2024, Việt Nam ghi nhận 131 vụ ngộ độc thực phẩm, ảnh hưởng tới gần 4.800 người và gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng.
Các chuyên gia cho rằng, thực phẩm bẩn có thể xuất hiện ở bất kỳ khâu nào trong chuỗi cung ứng – từ sản xuất, vận chuyển, bảo quản đến chế biến. Nếu không có sự kiểm soát chặt chẽ và ý thức tiêu dùng thông minh, nguy cơ thực phẩm kém chất lượng xâm nhập vào bữa ăn gia đình là điều khó tránh khỏi.
Nhận diện thực phẩm bẩn: Người tiêu dùng cần lưu ý gì?
Theo các chuyên gia dinh dưỡng và an toàn thực phẩm, người tiêu dùng hoàn toàn có thể giảm thiểu nguy cơ mua phải thực phẩm bẩn nếu chú ý một số nguyên tắc cơ bản khi lựa chọn.
Trước hết, ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng. Những sản phẩm có nhãn mác đầy đủ, ghi rõ nơi sản xuất, hạn sử dụng và đơn vị phân phối thường được kiểm soát chất lượng tốt hơn. Với thực phẩm tươi sống như thịt, cá, người tiêu dùng nên mua tại các cơ sở uy tín hoặc siêu thị có kiểm dịch rõ ràng.
Thứ hai, quan sát kỹ hình thức và cảm quan của thực phẩm. Rau củ quả tươi tự nhiên thường có màu sắc vừa phải, không quá bóng hoặc quá xanh. Những loại rau có màu sắc bất thường, để lâu vẫn tươi có thể đã bị xử lý bằng hóa chất bảo quản. Đối với thịt tươi, màu đỏ hồng tự nhiên và không có mùi lạ là dấu hiệu nhận biết cơ bản.
Thứ ba, hạn chế mua thực phẩm không rõ nguồn gốc trên mạng xã hội hoặc các điểm bán tự phát. Hiện nay, nhiều loại thực phẩm được quảng cáo là “đặc sản quê”, “hàng nhà làm”, nhưng không có bất kỳ chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm nào.
Ngoài ra, người tiêu dùng cũng cần quan sát điều kiện bảo quản tại nơi bán. Thực phẩm tươi sống phải được bảo quản trong môi trường sạch sẽ, có tủ lạnh hoặc dụng cụ bảo quản phù hợp. Những quầy bán thực phẩm đặt gần cống rãnh, bụi bẩn hoặc không che chắn kỹ lưỡng tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn.
Tháng 4/2025, lực lượng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Nghệ An kiểm tra cơ sở sản xuất giá đỗ ngâm hóa chất bị cấm thu giữ gần 2.000 lu chứa giá đỗ với tổng khối lượng khoảng 25 tấn, 25 lít hóa chất “nước kẹo” (tên khoa học là 6-Benzylaminopurine - 6-BAP), 150 lít dung dịch hóa chất đã pha cùng nhiều tang vật liên quan
Việc lựa chọn các hệ thống phân phối uy tín như siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch cũng là một giải pháp giúp giảm thiểu rủi ro khi mua thực phẩm hàng ngày.
Cơ quan chức năng cũng khuyến cáo 5 dấu hiệu dễ nhận biết thực phẩm không an toàn như sau: Thực phẩm không có nhãn mác, không ghi rõ nguồn gốc xuất xứ; Rau củ màu sắc quá tươi hoặc quá bóng, khác thường so với tự nhiên;
Thịt, cá có mùi lạ, màu sắc bất thường hoặc nhớt; Thực phẩm chế biến sẵn không ghi hạn sử dụng hoặc ngày sản xuất; Sản phẩm được bán với giá rẻ bất thường so với thị trường.
Các chuyên gia cho rằng, bên cạnh sự vào cuộc của cơ quan chức năng, ý thức của người tiêu dùng đóng vai trò then chốt trong việc đẩy lùi thực phẩm bẩn.
Khi người tiêu dùng ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và sẵn sàng nói “không” với thực phẩm kém chất lượng, thị trường sẽ dần được sàng lọc theo hướng minh bạch và an toàn hơn.
Trong bối cảnh thị trường thực phẩm ngày càng phức tạp, sự cẩn trọng từ khâu lựa chọn chính là “hàng rào” quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe mỗi gia đình.
Một bữa ăn an toàn không chỉ phụ thuộc vào cách chế biến trong căn bếp mà còn bắt đầu từ quyết định đúng đắn của người tiêu dùng ngay tại nơi mua thực phẩm.
Theo Tiếp Thị Gia Đình
.jpg)
