Cổ kính rạng ngời Bhamour.

(Doanhnhandoisong) Khác với khá nhiều những suy nghĩ về một đất nước nắng nung bụi mờ mịt, miền bắc Ấn hoàn toàn khác. Rất nhiều miền xanh mướt mượt đẹp, khí hậu trong lành, trong đó những miền đất cheo leo ở bang Himachal Pradesh treo trên những sườn Himalaya hùng tuấn là đích đến yêu thích của dân du lịch thế giới.

Ngôi đền Manimahesh từ thế kỷ 7 vẫn sừng sững rạng ngời

Thế nhưng cũng không nhiều lắm những khách du lần mò tìm đến miền sơn cước cổ xưa xinh đẹp Bharmour nằm tít trong xó sâu hóc bà tó mà chỉ có thể đến được vào mấy tháng hè thu. Những ngày đông xuân giá băng có khi tuyết ngập gần 2m, âm sâu dưới 0oC… con đường độc đạo lên lên xuống xuống hiểm nguy ở lưng chừng 2.000m tới đây sẽ bị đóng lại.

Chạm khắc trên đá vẫn sắc xảo với ngần ấy thời gian và gió tuyết

Nằm trong thung lũng cao bình quân 2.200m, cao hơn đỉnh Lang Biang chót vót, Bhamour giờ nhỏ xíu dăm-ba-phút-đã-về-chỗ-cũ ngày xưa xa xôi đã từng là kinh đô của triều đại Brahmpura từ năm 690 đến 920. Hiểm trở, lúc lỉu nằm chen giữa hai rặng Dhauladhar, Pir-Panjal hùng vĩ của Himalaya. Được dòng Bhudi uốn lượn viền quanh cung cấp nước nôi cho nương đồi đồng đất bằng nguồn nước dường như vô tận từ những sông băng núi tuyết thượng nguồn, những vách núi nghiêng cao giúp dễ phòng vệ từ xa… là các lý do Bharmour được chọn làm kinh đô những ngày còn nhiều rối ren chinh chiến qua lại giữa các tiểu quốc trong vùng. Nhưng khi hòa bình về đó lại là lý do cản trở sự phát triển mở rộng phố phường thêm nữa nên kinh thành đã được dời đi. Để lại cho rẻo cao nhiều những đền xưa đài cũ ngàn năm tuổi giờ vẫn rạng rỡ. Để lại cả nếp sống người cố đô nhàn nhã bặt thiệp dù nghề chính người dân xứ này bây giờ là nông nghiệp và chăn nuôi. Để lại cả những cánh rừng xanh ngắt bên những triền đá hoa cương nhiều sắc, núi tuyết trắng già xa xa, một gương hồ xanh long lanh… Nên Bhamour được ca tụng nhiều, khi này là miền Tiểu Thụy Sỹ, lúc khác là Miền đất của thần thánh...

Chạm trổ tinh xảo trên thiết mộc vẫn sắc nét sau bao nhiêu thời gian

“Miền đất của thần thánh” là vì nhiều câu chuyện thật lẫn huyền thoại giờ vẫn đong đầy. Như nơi đây là là nơi cư ngụ của đấng hủy diệt Shiva theo Ấn giáo. Như chuyện về vua Sahil Verman có đến 10 hoàng tử là có thật. Nhưng câu chuyện về 84 vị tăng sĩ Ấn giáo đăng đàn khấn nguyện chính ở Bharmour này để cầu tự giúp vua sinh ra các hoàng tử đó thì đan xen nhiều yếu tố huyền ảo. Như câu chuyện 84 ngôi đền Chaurasia, giờ vẫn còn mấy cái đã hơn mười thế kỷ tuổi tác vẫn sừng sững đẹp là có thật…Như nhiều câu chuyện quanh hồ thiêng ở linh sơn Manimahesh, được xem một núi thiêng Kailash (Ngân Sơn – theo Phật giáo) của tín đồ Ấn giáo vẫn long lanh xanh ở ngoại ô phố… là chắc chắn có thật. Nhưng, bên phố xưa đền đài trầm mặc, bảng lảng sương mây hương khói… không khí thần thoại hư ảo có vẻ đã rất thắng thế. Làm phố thêm lung linh huyền ảo.

Nhấn nhá cho những đền đài từ thế kỷ thứ 7 như Manimahesh, Ganesha, Narsingha… là những căn nhà sàn mái lợp đá đen lóng lánh tô thêm nét xưa của những kiến trúc đã rất cổ. Đền đài, cả những ngôi đền đá lẫn những ngôi đền làm từ gỗ quý vẫn sừng sững qua chừng ấy thời gian sương gió. Những chạm trổ, điêu khắc, hoa văn tinh xảo, trên đá và ngay cả trên thiết mộc… vẫn rạng ngời kể những câu chuyện xưa cổ. Có thể khó nói về tuổi tác của những xây dựng, kiến trúc vì có thể đã vài lần trùng tu, sửa chỉnh… nhưng niên đại, tuổi tác của những cội cổ thụ (dễ xác định bằng nhiều phương pháp, được ghi rõ ở đó) ngàn năm tỏa bóng ôm quanh các ngôi đền cổ, kiến trúc xưa đã phần nào minh chứng cho độ già nua của chúng.

Những con đường đèo dốc dzích dzắc lưng chừng 2.000m đến với Bhamour

Tuy nhiên, những nương đồng bậc thang treo, mấy cụm rừng lúc chen với hoa cương đá núi, lúc lơ đãng viền ngọn những dãy núi cao ngất… mới là hậu cảnh khoáng đạt cho Bharmour. Những ngày tôi đến mùa thu trễ tràng đã lắm, nương đồng bậc thang quá mảnh mai do triền núi dốc đứng, chạy hun hút từ đỉnh cao xuống đáy sâu thung lũng đã qua mùa hái gặt phơi màu nâu đất dịu dàng. Nhấn nhá thêm bởi vài mảng rau cỏ còn sót, vườn xanh cuối mùa. Phô phang nét đẹp đơn sơ như miền núi tây bắc mình - dù cheo leo hiểm trở hơn. Và thật khó hình dung một thời kinh đô xưa tấp nập nếu không quay lại với những đền xưa đài cũ lung linh vừa ngay lưng mình.

Lũ kỳ nhông to đùng thong dong hóng nắng ở Bharmour

Điểm cộng thêm là phố hiền và thân tình, không chút chát chao. Một mình tôi là du khách trên chiếc xe đò cũ kỹ lọc cọc trườn qua những con đèo dzích dzắc dốc, luôn được ân cần hỏi han chuyện quê chuyện nhà, đi xe có mệt, có quen ai ở đó mà đi, có chỗ nghỉ ngơi chưa... Quăng gửi balô vào quán không quen, theo chân người lạ hoắc ngược dốc, vào hàng dùng “nhất dương chỉ” gọi món ăn, thức uống giá cũng chỉ vài ngàn đồng Việt y chang người bản xứ ngồi bàn kế bên… Nên càng thích hơn, yêu hơn miền đất đẹp! Nên buồn lắm buổi chia tay vì biết rất khó ngày băng qua những con đèo heo hút hiểm nguy để về lại. Ngơ ngẩn mãi suốt buổi ra đi!

Những xóm làng treo giữa nương đồi bậc thang hun hút

Bhamour nằm tận cùng con đường độc đạo, mỗi ngày có 2 chuyến xe đến, đi từ phố Chamba cách đó 65km, và một chuyến khác từ Dalhouise (107km), cũng ngang qua Chamba. Chamba thì ít ai biết, nhưng Tiểu Tây Tạng Dharamsala thì khá nhiều người biết, cách đó 145km, sẽ có nhiều chuyến xe đến đây. Nên uống thuốc chống say xe dù đi đứng nhiều vì con đường đi vừa dốc, vừa khúc khuỷu, vừa ổ gà ổ voi, vừa ở độ cao làm không khí loãng... dễ mệt. Có lữ điếm cho dân đi bụi ở Bhamour, khoảng 100.000 đồng/phòng. Ăn uống mộc nhưng tươi và rẻ.